Tác hại khôn lường khi thiếu hoặc thừa vitamin a

Vitamin A là một trong những vi chất quan trọng. Do đó việc bổ sung vitamin A cho con là một trong những điều mà cha mẹ nên đặc biệt lưu ý, nhưng bổ sung bao nhiêu để tránh thừa vitamin A thì không phải phụ huynh nào cũng biết

Chủ Nhật, 03/07/2022

Vitamin A là một trong những vi chất quan trọng. Do đó việc bổ sung vitamin A cho con là một trong những điều mà cha mẹ nên đặc biệt lưu ý, nhưng bổ sung bao nhiêu để tránh thừa vitamin A thì không phải phụ huynh nào cũng biết

Việc thiếu hụt hoặc thừa các loại vitamin, đặc biệt là vitamin A, sẽ đều có tác động gì tới sức khỏe của con trẻ.

Vitamin A có công dụng gì?

Vitamin A là loại vitamin tan trong dầu, co vai trò quan trọng cho thị giác, hệ miễn dịch của trẻ nhỏ, người lớn. Một số công dụng của vitamin A đối với cơ thể như:

  • Tăng cường chức năng thị giác: Vitamin A góp phần quan trọng đối với chức năng thị giác, giúp cải thiện tình trạng suy giảm thị lực theo tuổi tác do ngăn chặn quá trình thoái hóa điểm vàng ở mắt.
  • Bảo vệ biểu mô: Vitamin A đảm bảo sự bền vững của các tế bào biểu mô như: biểu mô giác mạc, da, khí quản, tuyến nước bọt, tinh hoàn, ruột non,... 
  • Tăng cường hệ thống miễn dịch: Vitamin A giúp cơ thể tạo nên một hàng rào bảo vệ cơ thể khỏi sự xâm nhập của các vi khuẩn có hại, tăng cường hệ thống miễn dịch của cơ thể. 
  • Tham gia vào quá trình phát triển của thai nhi: Vitamin A đặc biệt quan trọng đối với thai nhi trong 3 tháng đầu do tham gia vào quá trình hình thành các cơ quan, bộ phận như tim, thậm, hệ thần kinh,...

Thiếu vitamin A gây những bệnh lý nào?

Các bệnh lý về mắt

Vitamin A là chất chống oxy hóa, làm tăng cường sức khỏe niêm mạc mắt và giác mạc, giúp nâng đỡ cấu trúc và hạn chế các tổn thương do gốc tự do gây ra. Đồng thời, vitamin A cũng góp phần trực tiếp vào phản ứng ở tế bào võng mạc, giúp tạo sắc tố điều tiết mắt có khả năng nhìn trong môi trường thiếu ánh sáng.

Do đó, nếu thiếu vitamin A sẽ dẫn tới nguy cơ mắc các bệnh lý về mắt như quáng gà, khô mắt,... Nếu tình trạng khô mắt không được chữa trị sớm sẽ gây các chứng viêm kết mạc, viêm kết giác mạc hoặc bị biến chứng sẹo giác mạc, có thể gây mờ mắt, mù mắt.

thieu-hoac-thua-vitamin-a-co-gay-tac-hai-gi-cho-suc-khoe-tre-khong-1

Thiếu vitamin A gây các bệnh về mắt cho trẻ.

Ảnh hưởng sự phát triển của trẻ

Thiếu hụt vitamin A cũng tác động lớn đến việc tăng trưởng chiều cao, tăng cường thị lực và hệ miễn dịch của trẻ.

Thiếu hụt vitamin A khiến con thường xuyên mệt mỏi, khô da, chậm phát triển và rụng nhiều tóc. Sức đề kháng cơ thể cũng giả nên trẻ dễ mắc bệnh về tiêu hóa, hô hấp, thậm chí còn biến chứng cũng nặng hơn.

Mắc các bệnh về da

Vitamin A còn đảm bảo độ ẩm cho da và tăng sức đề kháng, chống lại sự xâm nhập của vi khuẩn gây hại trên da. Nó còn giúp sự lưu thông máu và nuôi dưỡng giúp các tế bào da khỏe mạnh, hồng hào. Các vết nhiễm trùng hay tế bào chết trên da cũng được loại bỏ bởi vitamin A.

Vì vậy, việc thiếu hụt vitamin A khiến bạn dễ bị các bệnh về da như: Khô da, ngứa da, tuyến nhờn kém hoạt động hay da sần sùi tróc vảy.

Bị bệnh về gan

Thiếu vitamin A cũng gây ứ mật mạn tính, xơ gan và ảnh hưởng đến chức năng gan. Lúc này, cơ thể bạn sẽ có triệu chứng nhiễm độc, nóng trong người,...

Bất cứ đối tượng nào không bổ sung đủ nhu cầu vitamin A cần thiết cho cơ thể đều có nguy cơ mắc bệnh, tuy nhiên trẻ em là đối tượng dễ bị tổn thương hơn cả.

Thừa vitamin A gây tác hại gì cho sức khỏe?

Thiếu vitamin A gây nên các bệnh liên quan tới chức năng của mắt, ảnh hưởng đến quá trình tăng trưởng, phát triển của trẻ,... nhưng thừa vitamin A cũng gây nhiều tác hại không nhỏ cho trẻ.

Gây ngộ độc

Thừa vitamin A gây ngộ độc và tăng áp lực nội sọ dẫn đến tình trạng buồn nôn, nôn, đau đầu. Ở trẻ nhỏ sẽ có biểu hiện phần thóp phồng. Như vậy, thừa vitamin A cũng gây ngộ độc nên không thể bổ sung tùy tiện.

thieu-hoac-thua-vitamin-a-co-gay-tac-hai-gi-cho-suc-khoe-tre-khong-2

Thừa vitamin A có thể gây đau đầu, chóng mặt, buồn nôn.

Gây nhiều tác hại tới xương khớp và da

Thừa vitamin A cũng tác động tới sự phát triển của xương. Làm trẻ chậm lớn, rối loạn thần kinh và gặp phải nhiều biến chứng khác như: ngứa da vẩy nến, xung huyết ở da và các niêm mạc.

Ngoài ra, thừa vitamin A cũng làm tóc khô, xơ xác, dễ gãy, viêm niêm mạc miệng, môi khô, nứt nẻ hai bên mép, bong da ở gan bàn tay, gan bàn chân. Đặc biệt còn gây tình trạng gan to.

Đặc biệt đối với phụ nữ trước khi mang thai hoặc đang có thai 3 tháng đầu nếu dung nạp thừa vitamin A có thể gây quái thai cho con như: Hở hàm ếch, dị dạng tim mạch, cơ, xương và hệ thần kinh trung ương.

Bổ sung vitamin A bao nhiêu là đủ?

Theo khuyến cáo của Viện Y tế Quốc gia Hoa Kỳ (NIH), hàm lượng vitamin A cần thiết cho cơ thể mỗi ngày tùy thuộc vào độ tuổi và giới tính:

Nam

  • Từ 1 tháng tuổi - 12 tháng tuổi: 400mcg 500mcg vitamnin A;
  • Từ 1 tuổi - 13 tuổi: 300mcg 600mcg;
  • Từ 14 tuổi trở lên: khoảng 900mcg.

Nữ

  • Từ 1 tháng tuổi - 12 tháng tuổi: 400mcg 500mcg;
  • Từ 1 tuổi - 13 tuổi: 300mcg 600 mcg;
  • Từ 14 tuổi trở lên: khoảng 700 mcg.

Phụ nữ đang mang thai

  • Từ 14 tuổi - 18 tuổi: khoảng 750mcg;
  • Từ 19 tuổi - 50 tuổi: khoảng 770mcg.

Phụ nữ đang cho con bú

  • Từ 14 tuổi - 18 tuổi: khoảng 1.200mcg;
  • Từ 19 tuổi - 50 tuổi: khoảng 1.300mcg.

Hàm lượng nêu trên dành cho những người khỏe mạnh và có chế độ ăn uống tốt. Bác sĩ có thể sẽ đưa ra liều lượng khác nếu bạn đang trong thời gian chữa trị hay thiếu hoặc thừa vitamin A. Vì vậy, cần chú ý đến giới hạn tiêu thụ vitamin là mức tiêu thụ vitamin A cao nhất trong thời gian dài mà không gây ảnh hưởng phụ tới sức khỏe. Nên sử dụng lượng vitamin A có trong khẩu phần ăn sẽ tốt hơn vì chúng ít gây các ảnh hưởng phụ.

thieu-hoac-thua-vitamin-a-co-gay-tac-hai-gi-cho-suc-khoe-tre-khong-3

Mẹ hãy chủ động nắm nhu cầu cần thiết vitamin A của con mỗi ngày để bổ sung.

Bổ sung vitamin A từ các thực phẩm giàu vitamin A

Như vậy, để an toàn, cha mẹ nên chủ động bổ sung vitamin A cho con từ thực phẩm có nguồn gốc động vật như: Gan, cá biển, bơ, sữa, trứng,... và từ các loại rau, củ, quả có màu vàng và màu đỏ. Một số thực phẩm sau rất giàu vitamin A và beta-caroten: Gan gà, cà rốt, gan lợn, đu đủ chín, trứng vịt lộn, rau ngót, lươn, rau dền...

Vitamin A lấy từ động vật có thể đảm nhiệm tốt các vai trò đối với sự sống, nhưng lại không có khả năng phòng chống ung thư và xơ hoá tế bào, vì chỉ có beta-caroten mới có chức năng đó. Beta-caroten lại chỉ có ở rau củ như rau dền, cà rốt, súp lơ xanh, bí đỏ, cà chua, đu đủ, gấc, dưa hấu, khoai lang... Nhu cầu về beta-caroten của cơ thể trung bình vào khoảng 25.000IU/ngày.

Thanh Hoa

Lưu ý: Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, vui lòng liên hệ với Bác sĩ, Dược sĩ hoặc chuyên viên y tế để được tư vấn cụ thể.

Bài viết liên quan